Polska w Unii Europejskiej i NATO po 1989 roku

Ta lekcja zamyka cykl poświęcony najnowszej historii Polski, obejmując proces integracji naszego kraju ze strukturami euroatlantyckimi po przełomie 1989 roku. Zestaw wyjaśnia, że demokratyzacja życia politycznego — w tym przeprowadzenie w pełni wolnych wyborów parlamentarnych — była politycznym warunkiem wstępnym dla starań o członkostwo w zachodnich strukturach, a plan Balcerowicza, mający na celu opanowanie hiperinflacji i wprowadzenie zasad gospodarki rynkowej, stworzył gospodarcze podstawy do dalszej integracji. Uczeń pozna kolejne etapy zbliżenia z Zachodem: przystąpienie Polski do Sojuszu Północnoatlantyckiego 12 marca 1999 roku, wspólnie z Czechami i Węgrami, oraz zasadę obrony zbiorowej wyrażoną w artykule 5 Traktatu Waszyngtońskiego. Materiał szczegółowo omawia wieloletnie negocjacje akcesyjne z Unią Europejską prowadzone w latach dziewięćdziesiątych, których istotą było dostosowanie polskiego prawa do tzw. acquis communautaire — całokształtu dorobku prawnego Wspólnoty — pod stałym nadzorem Komisji Europejskiej, publikującej coroczne raporty oceniające gotowość kraju kandydującego. Uczeń dowie się, że traktat akcesyjny podpisano w Atenach w 2003 roku za rządów premiera Leszka Millera, a decydujący głos w sprawie członkostwa oddali sami obywatele w referendum akcesyjnym przeprowadzonym 7-8 czerwca 2003 roku. Zestaw kończy się na 1 maja 2004 roku, gdy Polska wraz z dziewięcioma innymi państwami — w tym Czechami i Litwą — weszła do Unii Europejskiej w ramach największego dotychczasowego rozszerzenia wspólnoty, zyskując dostęp do jednolitego rynku, funduszy strukturalnych oraz swobodę przepływu osób, choć bez natychmiastowego przyjęcia wspólnej waluty euro. Dziesięć pytań sprawdza znajomość dat, instytucji i konsekwencji integracji, a dwanaście fiszek utrwala kluczowe fakty tego okresu, przygotowując do matury z historii na poziomie podstawowym.

• Wyjaśnia, dlaczego demokratyzacja życia politycznego była warunkiem wstępnym integracji Polski z Zachodem po 1989 roku
• Opisuje cele planu Balcerowicza w kontekście przygotowań gospodarczych do integracji europejskiej
• Podaje datę przystąpienia Polski do NATO (12 marca 1999) i wyjaśnia zasadę obrony zbiorowej z art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego
• Charakteryzuje przebieg negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską i pojęcie acquis communautaire
• Wskazuje datę referendum akcesyjnego (7–8 czerwca 2003) i traktatu podpisanego w Atenach
• Wymienia państwa, które weszły do UE razem z Polską 1 maja 2004 roku
• Ocenia główne korzyści gospodarcze i społeczne wynikające z członkostwa Polski w Unii Europejskiej

Zakres tematyczny obejmuje lata 1989–2004: przemiany ustrojowe i plan Balcerowicza, przystąpienie do NATO (12 marca 1999), negocjacje akcesyjne z UE i pojęcie acquis communautaire, referendum akcesyjne (7-8 czerwca 2003), traktat akcesyjny podpisany w Atenach oraz wejście Polski do Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku w ramach rozszerzenia obejmującego dziesięć państw.