Ruch jednostajnie przyspieszony i spadek swobodny

Lekcja poświęcona ruchowi jednostajnie przyspieszonemu i spadkowi swobodnemu — kluczowemu działowi kinematyki na maturze z fizyki (poziom podstawowy). Uczeń poznaje definicję przyspieszenia a = Δv/Δt jako miary szybkości zmiany prędkości oraz uczy się stosować dwa podstawowe wzory: na prędkość v = v0 + at i na drogę s = v0t + at²/2, zarówno dla ruchu bez prędkości początkowej, jak i z prędkością początkową. Duży nacisk położony jest na interpretację wykresów: a(t) jako linii poziomej (przyspieszenie stałe), v(t) jako linii ukośnej (prędkość rośnie liniowo) oraz s(t) jako paraboli — typowe zadania maturalne wymagają rozpoznania właściwego kształtu wykresu lub odczytania z niego wartości fizycznych, w tym pola pod wykresem v(t) jako przebytej drogi. Spadek swobodny jest omówiony jako szczególny przypadek ruchu jednostajnie przyspieszonego, w którym ciało startuje z prędkością początkową równą zero i porusza się z przyspieszeniem ziemskim g ≈ 9,81 m/s². Zestaw zawiera również zadania dotyczące rzutu pionowego w górę — analizę zmiany prędkości podczas wznoszenia, zachowania się ciała w najwyższym punkcie toru (prędkość zerowa, lecz przyspieszenie wciąż działa) oraz symetrii czasu wznoszenia i opadania. Materiał kończy się zestawem fiszek ze wszystkimi wzorami i kluczowymi definicjami, ułatwiającym szybkie powtórki przed sprawdzianem lub egzaminem maturalnym.

  • Zdefiniować przyspieszenie i stosować wzór a = Δv/Δt
  • Stosować wzory v = v0 + at oraz s = v0t + at²/2 w zadaniach obliczeniowych
  • Interpretować wykresy a(t), v(t) i s(t) w ruchu jednostajnie przyspieszonym
  • Rozpoznawać spadek swobodny jako szczególny przypadek ruchu jednostajnie przyspieszonego
  • Analizować rzut pionowy w górę, w tym zachowanie prędkości w najwyższym punkcie toru
  • Obliczać prędkość i drogę ciała spadającego swobodnie przy g ≈ 9,81 m/s²

Temat obejmuje ruch jednostajnie przyspieszony: definicję przyspieszenia, wzory v = v0 + at i s = v0t + at²/2, interpretację wykresów a(t)/v(t)/s(t), spadek swobodny (g ≈ 9,81 m/s²) i rzut pionowy w górę — zgodnie z podstawą programową matury z fizyki, poziom podstawowy.

Przykładowe pytanie

Jak zdefiniowane jest przyspieszenie w ruchu jednostajnie zmiennym?

Zobacz odpowiedź

Stosunek zmiany prędkości do czasu

Przyspieszenie to wielkość wektorowa określająca szybkość zmiany prędkości w czasie, wyrażona wzorem $a = \frac{\Delta v}{\Delta t}$.

Spróbuj tego quizu →Podejdź do tego egzaminu →Powtórz te fiszki →

← Fizyka

↑ Matura