Grudzień 1970 i Sierpień 1980 — narodziny Solidarności

Ta lekcja obejmuje dziesięć lat, które ukształtowały nowoczesną Polskę — od krwawo stłumionych strajków Grudnia 1970 roku, przez dekadę rządów Edwarda Gierka, aż po Sierpień 1980 roku i powstanie NSZZ Solidarność. Zestaw zaczyna się od bezpośredniej przyczyny wybuchu protestów robotniczych na Wybrzeżu — ogłoszonych tuż przed świętami Bożego Narodzenia drastycznych podwyżek cen żywności, które wywołały falę strajków w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie, krwawo spacyfikowanych przez milicję i wojsko. Uczeń pozna polityczne konsekwencje tych wydarzeń: ustąpienie Władysława Gomułki i objęcie władzy przez Edwarda Gierka, który zbudował swoją politykę na tzw. propagandzie sukcesu oraz zaciąganiu zagranicznych kredytów mających sfinansować modernizację polskiego przemysłu — strategii, która w drugiej połowie dekady doprowadziła do narastającego zadłużenia zagranicznego i pogłębiających się niedoborów w zaopatrzeniu sklepów. Druga część zestawu przenosi ucznia do sierpnia 1980 roku, gdy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wybuchł strajk, którego bezpośrednim impulsem było zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz. Materiał omawia rolę Lecha Wałęsy jako przywódcy Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz treść dwudziestu jeden postulatów gdańskich — w tym żądania utworzenia niezależnych od partii wolnych związków zawodowych oraz przestrzegania zagwarantowanej konstytucyjnie wolności słowa, druku i publikacji. Uczeń dowie się, że podpisanie porozumień sierpniowych 31 sierpnia 1980 roku doprowadziło do legalizacji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność — pierwszego w całym bloku wschodnim niezależnego od władz komunistycznych związku zawodowego, który zrzeszył wkrótce miliony Polaków. Dziesięć pytań w tym zestawie sprawdza znajomość dat, miejsc i postaci obu kryzysów, a dwanaście fiszek utrwala kluczowe fakty — od przyczyn strajków grudniowych po skutki porozumień sierpniowych — przygotowując do matury z historii na poziomie podstawowym.

• Wyjaśnia bezpośrednią przyczynę strajków na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku i wskazuje miasta objęte protestami
• Opisuje polityczne skutki Grudnia 1970 — ustąpienie Gomułki i dojście do władzy Edwarda Gierka
• Charakteryzuje gospodarkę lat siedemdziesiątych opartą na zachodnich kredytach i tzw. propagandzie sukcesu
• Wskazuje miejsce i datę wybuchu strajku sierpniowego 1980 roku (Stocznia Gdańska im. Lenina)
• Opisuje rolę Lecha Wałęsy i Anny Walentynowicz w wydarzeniach sierpnia 1980 roku
• Wymienia najważniejsze punkty 21 postulatów gdańskich
• Wyjaśnia znaczenie porozumień sierpniowych i powstania NSZZ Solidarność dla dalszej historii Polski

Zakres tematyczny obejmuje lata 1970–1980: strajki grudniowe na Wybrzeżu i zmiana władzy z Gomułki na Gierka (1970), polityka gospodarcza oparta na kredytach zachodnich, strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina pod wodzą Lecha Wałęsy, 21 postulatów gdańskich oraz porozumienia sierpniowe prowadzące do powstania NSZZ Solidarność (1980).