Grzyby i protisty — budowa, czynności życiowe, znaczenie

Grzyby i protisty to dwie bardzo różnorodne grupy eukariontów, którym podstawa programowa dla zakresu rozszerzonego poświęca osobne działy. Ogólną systematykę i porównanie królestw ćwiczysz w materiale o różnorodności biologicznej; ten materiał wchodzi głębiej w budowę, czynności życiowe i znaczenie obu grup.

Część o grzybach zaczyna się od różnorodności morfologicznej: jednokomórkowych drożdży, strzępek i grzybni oraz owocników. Poznajesz sposoby odżywiania grzybów — saprotrofizm, pasożytnictwo i symbiozy, w tym mikoryzę — oraz ich oddychanie. Szczególne miejsce zajmuje fermentacja alkoholowa drożdży: podstawa programowa wymaga zaplanowania doświadczenia, które ją wykazuje, więc analizujesz takie doświadczenie z próbami kontrolnymi i wykrywaniem dwutlenku węgla wodą wapienną. Omawiasz rozmnażanie grzybów, porosty jako organizmy symbiotyczne, drogi zakażenia i profilaktykę grzybic oraz znaczenie grzybów w przyrodzie i dla człowieka — od rozkładu materii organicznej, przez pieczywo i sery, po antybiotyki.

Część o protistach obejmuje ich formy morfologiczne i czynności życiowe: odżywianie autotroficzne, heterotroficzne i miksotroficzne, poruszanie się za pomocą nibynóżek, wici i rzęsek oraz osmoregulację. Uczysz się wyjaśniać, dlaczego protisty słodkowodne potrzebują wodniczek tętniących, a wiele morskich ich nie ma. Poznajesz znaczenie protistów fotosyntetyzujących jako producentów w ekosystemach wodnych oraz choroby wymienione w podstawie programowej: malarię, toksoplazmozę, lambliozę i rzęsistkowicę — z drogami zarażenia i sposobami zapobiegania.

W obu częściach nacisk pada na rozumowanie, a nie na pamięciowe wyliczanie nazw: zamiast definicji dostajesz krótkie opisy sytuacji — z kuchni, z basenu, z podróży w tropiki czy z pracowni szkolnej — i na ich podstawie wyjaśniasz, co się dzieje i dlaczego.

Materiał oferuje cztery formy pracy. Quiz zawiera zadania z natychmiastowym wyjaśnieniem, w tym analizę doświadczenia i sytuacje z życia codziennego. Fiszki porządkują pojęcia. Egzamin ustny to rozmowa z egzaminatorem, w której wyjaśniasz związek budowy organizmów z ich trybem życia i omawiasz profilaktykę chorób. Praca pisemna do wydruku zawiera zadania otwarte, w tym zaplanowanie doświadczenia z drożdżami. Bezkręgowce omawia osobny materiał tej kategorii.

Wszystkie zadania są oryginalne i przygotowane do samodzielnej nauki; każde zawiera komplet informacji potrzebnych do odpowiedzi. Materiał nie zastępuje porady lekarskiej.

• Przedstawiasz różnorodność morfologiczną, odżywianie i rozmnażanie grzybów oraz porosty jako organizmy symbiotyczne.
• Planujesz doświadczenie wykazujące fermentację alkoholową drożdży z próbami kontrolnymi.
• Opisujesz formy i czynności życiowe protistów, w tym osmoregulację przez wodniczki tętniące.
• Przedstawiasz drogi zarażenia i profilaktykę grzybic, malarii, toksoplazmozy, lambliozy i rzęsistkowicy.
• Oceniasz znaczenie grzybów i protistów w przyrodzie i dla człowieka.

Materiał ćwiczeniowy przygotowany przez Zestly.