Skóra, termoregulacja i homeostaza

Skóra jest największym narządem człowieka, a utrzymanie stałej temperatury ciała to jeden z najlepszych przykładów homeostazy. Ten materiał łączy dwa wymagania podstawy programowej dla zakresu rozszerzonego: pokrycie ciała i termoregulację oraz mechanizmy warunkujące homeostazę, wraz ze związkiem między wielkością ciała, aktywnością, temperaturą i zapotrzebowaniem energetycznym organizmu.

Zaczynasz od porównania pokrycia ciała różnych zwierząt: oskórka z chityny u stawonogów, cienkiej, wilgotnej skóry płazów, która uczestniczy w wymianie gazowej, łusek gadów chroniących przed utratą wody oraz piór i sierści, które izolują ciało ptaków i ssaków. Następnie poznajesz budowę skóry człowieka — naskórek z warstwą rozrodczą i zrogowaciałą, skórę właściwą z naczyniami, receptorami i gruczołami oraz tkankę podskórną — i łączysz każdą warstwę z jej funkcjami.

Osobny blok dotyczy promieniowania UV. Wyjaśniasz, jak w skórze powstaje witamina D, jaką rolę pełni melanina oraz jakie są skutki nadmiernej ekspozycji na słońce: fotostarzenie, oparzenia i zwiększone ryzyko nowotworów skóry, w tym czerniaka.

W części o termoregulacji porównujesz zwierzęta endotermiczne i ektotermiczne oraz sposoby, w jakie regulują temperaturę ciała: zachowania jaszczurki wygrzewającej się na słońcu, pocenie się, zmiany średnicy naczyń skórnych, drżenie mięśniowe i izolację. Przewidujesz reakcje organizmu człowieka w upale i na mrozie, wskazując podwzgórze jako ośrodek termoregulacji. Uczysz się też wyjaśniać, dlaczego małe zwierzęta stałocieplne mają intensywniejszy metabolizm w przeliczeniu na jednostkę masy niż duże.

Ostatnia część to homeostaza i ujemne sprzężenie zwrotne na przykładach temperatury ciała, stężenia glukozy we krwi i ciśnienia krwi.

Materiał oferuje cztery formy pracy. Quiz zawiera zadania z natychmiastowym wyjaśnieniem, w tym przewidywanie reakcji organizmu w konkretnych sytuacjach. Fiszki porządkują pojęcia. Egzamin ustny to rozmowa z egzaminatorem, w której wyjaśniasz mechanizmy własnymi słowami. Praca pisemna do wydruku zawiera zadania otwarte, w tym zaplanowanie doświadczenia na modelu. Układ ruchu ćwiczysz w osobnym materiale tej kategorii.

Wszystkie zadania są oryginalne i przygotowane do samodzielnej nauki; każde zawiera komplet informacji potrzebnych do odpowiedzi.

• Porównujesz pokrycie ciała różnych grup zwierząt i jego funkcje.
• Opisujesz budowę skóry człowieka i łączysz jej warstwy z funkcjami.
• Wyjaśniasz syntezę witaminy D w skórze oraz skutki nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV.
• Opisujesz sposoby regulacji temperatury u zwierząt endotermicznych i ektotermicznych oraz reakcje człowieka na upał i zimno.
• Wyjaśniasz homeostazę, ujemne sprzężenie zwrotne i związek wielkości ciała z zapotrzebowaniem energetycznym.

Materiał ćwiczeniowy przygotowany przez Zestly.