Regiony geograficzne Polski

Ten test przygotowujący do matury z geografii (w Formule 2023 zdawanej wyłącznie na poziomie rozszerzonym) dotyczy regionalizacji fizycznogeograficznej Polski — podziału kraju na krainy geograficzne o odrębnych cechach przyrodniczych. Materiał obejmuje kraje geograficzne z pasa pojezierzy, w tym Olsztyn i Suwałki jako miasta typowe dla tego regionu oraz Pojezierze Pomorskie, znane z bogatej rzeźby polodowcowej i licznych jezior polodowcowych.

Znaczna część testu poświęcona jest Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, słynącej z wapiennych ostańców skalnych oraz rozwiniętych zjawisk krasowych, a także innym krainom wyżynnym, takim jak Wyżyna Małopolska, Wyżyna Lubelska (znana z grubych pokryw lessowych, sprzyjających powstawaniu wąwozów) oraz Wyżyna Śląska, będąca głównym regionem wydobycia węgla kamiennego w Polsce. Materiał uczy rozpoznawania charakterystycznych cech przyrodniczych poszczególnych krain oraz łączenia ich z gospodarczym znaczeniem regionu.

Test obejmuje również pas nizin środkowopolskich, do którego należą Warszawa i Łódź, a także pas pobrzeży, reprezentowany przez Pobrzeże Szczecińskie. W części dotyczącej gór uczeń poznaje cechy Sudetów jako gór o najstarszym podłożu geologicznym w Polsce, zbudowanych w charakterze zrębowym, oraz Tatr — gór wysokogórskich charakteryzujących się obecnością jezior cyrkowych, powstałych w nieckach wyżłobionych przez dawne lodowce górskie.

Pytania testu wymagają od ucznia łączenia nazwy krainy geograficznej z jej lokalizacją, genezą oraz charakterystycznymi obiektami przyrodniczymi lub miastami, co odzwierciedla typowy format zadań maturalnych opartych na mapie fizycznej i regionalizacji Polski. Test w pełni odpowiada wymaganiom podstawy programowej geografii na poziomie podstawowym w zakresie regionalnej geografii fizycznej Polski.

• Wskazuje miasta charakterystyczne dla poszczególnych krain geograficznych Polski
• Charakteryzuje Wyżynę Krakowsko-Częstochowską i jej zjawiska krasowe
• Rozróżnia krainy wyżynne: Małopolską, Lubelską i Śląską
• Wskazuje region wydobycia węgla kamiennego w kontekście regionalizacji Polski
• Opisuje cechy geologiczne Sudetów jako gór zrębowych
• Charakteryzuje Tatry i genezę jezior cyrkowych

Zakres tematyczny obejmuje podział Polski na regiony (krainy) geograficzne — ich cechy przyrodnicze, granice oraz przykładowe miasta i obiekty w poszczególnych regionach — zgodnie z podstawą programową geografii (zakres podstawowy), której wymagania sprawdza także matura z geografii zdawana na poziomie rozszerzonym.