Kornel Makuszyński, „Szatan z siódmej klasy" — rozdział 1

Ta lekcja analizuje pierwszy rozdział powieści Kornela Makuszyńskiego „Szatan z siódmej klasy” (1937), pt. „Diabeł wyskakuje z pudełka” — jednej z najpopularniejszych polskich powieści młodzieżowych, obecnej w programie lektur szkoły podstawowej i chętnie wykorzystywanej w zadaniach na egzamin ósmoklasisty z języka polskiego.

Zestly tworzy pytania sprawdzające zrozumienie fabuły rozdziału: roztargnionego, dobrodusznego profesora historii Gąsowskiego, wielbiciela Napoleona, którego przewidywalna metoda egzaminowania (co dziesiąty uczeń z listy w porządku alfabetycznym) zostaje odkryta przez najbystrzejszego ucznia klasy, Adasia Cisowskiego. Uczniowie analizują, jak Cisowski dowodzi swojej przenikliwości logicznej — najpierw przewidując dokładnie te same nazwiska co profesor, a potem rozwiązując zagadkę niewysłanych listów, którą profesor sam mu zadaje.

Osobna grupa pytań dotyczy charakterystyki dwóch głównych postaci: profesora Gąsowskiego (roztargnienie połączone z dobrodusznością i emocjonalną wrażliwością) oraz Adasia Cisowskiego, nazywanego „szatanem” ze względu na wyjątkowe zdolności dedukcyjne. Materiał uczy też rozpoznawania humoru i ironii w narracji — komicznego kontrastu między powagą profesora a jego własnym roztargnieniem, które w finale rozdziału obraca się przeciwko niemu samemu.

Każde pytanie w quizie jest w pełni samodzielne, z potrzebnym fragmentem lub streszczeniem wydarzenia podanym bezpośrednio w treści pytania. Dołączony komplet fiszek ułatwia szybkie powtórki kluczowych postaci i wydarzeń przed sprawdzianem.

• Uczeń streszcza wydarzenia pierwszego rozdziału powieści
• Charakteryzuje profesora Gąsowskiego i Adasia Cisowskiego jako kontrastowe, ale sympatyczne postacie
• Wyjaśnia, na czym polegała odkryta metoda egzaminowania profesora
• Analizuje sposób, w jaki Cisowski dowodzi swojej przenikliwości logicznej
• Rozpoznaje humor i ironię sytuacyjną w narracji Makuszyńskiego
• Interpretuje znaczenie przydomka „szatan” nadanego głównemu bohaterowi
• Łączy treść rozdziału z całością twórczości Kornela Makuszyńskiego dla młodzieży

„Panie profesorze — rzekł z czułością. — Ja wszystko wytłumaczę. [...] To znaczy, panie profesorze, że pan profesor ma swoją metodę... [...] Ponieważ jest nas tu równo trzydziestu, a każdy w notesie pana profesora ma swój numer, więc łatwo było obliczyć, kto i kiedy będzie pytany.” — „Diable! Szatanie!” — zawołał staruszek. (Kornel Makuszyński, „Szatan z siódmej klasy”, rozdz. 1, 1937).