Molier, Skąpiec — Harpagon i rodzaje komizmu

„Skąpiec” Moliera to klasyczna komedia charakterów: cała akcja kręci się wokół jednej namiętności głównego bohatera. Harpagon kocha pieniądze bardziej niż własne dzieci, a jego skąpstwo jest jednocześnie źródłem śmiechu i dramatu rodzinnego. W liceum ta komedia służy jako podstawowy przykład gatunku i komizmu, a także jako lektura o tym, jak obsesja niszczy więzi między ludźmi. Ten materiał pomaga ci to wszystko uporządkować.

Najpierw powtarzasz postaci i ich relacje: Harpagona, jego dzieci Kleanta i Elizę, Walerego, który z miłości do Elizy zatrudnia się w domu skąpca i schlebia mu na każdym kroku, Mariannę, w której zakochani są i syn, i ojciec, swatkę Frozynę, sprytnego sługę La Flèche'a (w przekładzie Boya-Żeleńskiego — Strzałkę), kucharza i stangreta w jednej osobie, Jakuba, oraz Anzelma, za którego Harpagon chce wydać córkę „bez posagu”. Następnie przechodzisz przez intrygę: lichwiarską pożyczkę, przy której ojciec i syn spotykają się po dwóch stronach umowy, kradzież szkatuły z dziesięcioma tysiącami talarów, rozpaczliwy monolog Harpagona i zakończenie, w którym Anzelm odnajduje zaginione dzieci, a młodzi mogą się pobrać.

Osobną część stanowi teoria. Uczysz się rozróżniać komizm postaci, sytuacyjny i słowny oraz wskazywać elementy farsy. Powtarzasz też cechy komedii klasycystycznej: pięć aktów, zasadę trzech jedności, typowe postaci i cel dydaktyczny — śmiech, który ma poprawiać obyczaje. Zastanawiasz się, czy Harpagon w ogóle może się zmienić i dlaczego zakończenie jest szczęśliwe dla wszystkich poza nim.

Quiz sprawdza fabułę, postaci i pojęcia, fiszki pomagają zapamiętać role bohaterów i terminy, a praca pisemna wymaga dłuższych odpowiedzi: charakterystyki Harpagona, opisu jego relacji z dziećmi, przykładów różnych rodzajów komizmu. W ćwiczeniu egzaminacyjnym egzaminator zadaje pytania po kolei i na koniec krótko ocenia twoje odpowiedzi.

Materiał oferuje quiz, fiszki, egzamin ustny i pracę pisemną. Jest przeznaczony dla uczniów liceum i technikum przygotowujących się do matury z języka polskiego, a także dla wszystkich, którzy chcą lepiej poznać jedną z najsłynniejszych komedii europejskich. Omówienia napisano własnymi słowami, bez cytatów z przekładów.

• Charakteryzujesz Harpagona jako typ skąpca i opisujesz jego relacje z dziećmi.
• Przedstawiasz przebieg intrygi i rozwiązanie akcji „Skąpca”.
• Rozróżniasz komizm postaci, sytuacyjny i słowny oraz wskazujesz elementy farsy.
• Wymieniasz cechy komedii klasycystycznej i jej cel dydaktyczny.

Materiał ćwiczeniowy przygotowany przez Zestly. Omówienie komedii Moliera własnymi słowami; imiona postaci według przekładu Tadeusza Boya-Żeleńskiego.