Absolutyzm we Francji i rewolucje w Anglii (XVII w.)

Ten materiał zestawia dwa państwa, które w XVII w. poszły przeciwnymi drogami ustrojowymi. Francja stała się wzorem monarchii absolutnej, a Anglia, po latach konfliktów i wojny domowej, położyła podstawy monarchii parlamentarnej. Porównanie tych dróg jest jednym z wymagań podstawy programowej i dobrze przygotowuje do zrozumienia oświecenia, rewolucji amerykańskiej i francuskiej oraz ustroju Rzeczypospolitej szlacheckiej.

Pierwszy blok to absolutyzm francuski. Poznajesz jego uzasadnienie — teorię boskiego pochodzenia władzy — i narzędzia: centralizację administracji (intendenci), rządy bez Stanów Generalnych, dwór w Wersalu, politykę kardynała Richelieu i Ludwika XIV. Na krótkim tekście w opracowaniu własnym rozpoznajesz merkantylizm Colberta, a także oceniasz skutki odwołania edyktu nantejskiego.

Drugi blok to Anglia. Śledzisz konflikt Stuartów z parlamentem o podatki, religię i granice władzy królewskiej, wojnę domową, stracenie Karola I i republikę, protektorat Olivera Cromwella, restaurację monarchii, akt Habeas Corpus, powstanie stronnictw torysów i wigów oraz chwalebną rewolucję z Deklaracją praw (Bill of Rights). W zakresie rozszerzonym poznajesz rozwój parlamentaryzmu w XVIII w.: rząd potrzebujący poparcia Izby Gmin i rolę Roberta Walpole’a.

Trzeci blok to porównanie obu dróg i ich źródeł: dlaczego angielski parlament okazał się silniejszy niż francuskie Stany Generalne. Uzupełnieniem jest absolutyzm oświecony XVIII w. w państwach sąsiadujących z Rzecząpospolitą — reformy Fryderyka II, Katarzyny II i Józefa II — który łączył pełnię władzy monarchy z programem modernizacji.

Zadania łączą chronologię, pojęcia, porównania i pracę z krótkimi tekstami źródłowymi w opracowaniu własnym, wpisanymi w treść pytania.

Materiał oferuje cztery formy pracy. Quiz sprawdza wiedzę i wnioskowanie ze źródeł, z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. Fiszki utrwalają pojęcia, daty i postaci. Egzamin ustny to rozmowa z egzaminatorem, w której porównujesz ustroje i uzasadniasz swoje wnioski. Praca pisemna do wydruku zawiera zadania otwarte wymagające pełnej, uzasadnionej odpowiedzi, w tym porównania ustroju Francji i Anglii.

Wszystkie zadania są oryginalne i przygotowane do samodzielnej nauki; każde zawiera komplet informacji potrzebnych do odpowiedzi.

• Porównujesz ewolucję ustroju Francji i Anglii w XVII w.
• Charakteryzujesz absolutyzm francuski, jego uzasadnienie i narzędzia, w tym merkantylizm.
• Przedstawiasz przebieg i skutki konfliktu Stuartów z parlamentem, wojny domowej i chwalebnej rewolucji.
• Opisujesz rozwój parlamentaryzmu w Anglii, w tym znaczenie Habeas Corpus i Bill of Rights.
• Charakteryzujesz absolutyzm oświecony i procesy modernizacyjne w państwach sąsiadujących z Rzecząpospolitą.

Materiał ćwiczeniowy przygotowany przez Zestly. Fragmenty źródeł podano w opracowaniu własnym.