Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę” — symbolika, relacje, przesłanie

„Mały Książę” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego jest lekturą obowiązkową klas VII–VIII. To krótka książka, ale pełna symboli, które łatwo przeoczyć przy pierwszym czytaniu. Ten materiał pomaga je odczytać i przygotować się do zadań o relacjach między ludźmi, odpowiedzialności, przyjaźni i różnicach między światem dzieci a światem dorosłych.

Zaczynasz od ramy opowieści: pilota, który po awarii samolotu ląduje na Saharze, i jego rysunku węża boa, w którym dorośli widzą tylko kapelusz. Potem poznajesz planetę Małego Księcia – asteroidę z wulkanami, groźnymi baobabami i kapryśną różą – oraz powody, dla których bohater wyrusza w podróż.

Sześć planet, które odwiedza Książę, to galeria postaw dorosłych: król, który chce rządzić wszystkim, próżny, który czeka na podziw, pijak, bankier liczący gwiazdy, latarnik wiernie wykonujący rozkaz, który stracił sens, i geograf, który nigdy nie widział tego, co opisuje. Zastanawiasz się, co każda z tych postaci mówi o świecie dorosłych i dlaczego latarnik wydaje się Księciu najbliższy.

Najwięcej uwagi poświęcamy relacjom: z różą, z lisem i z pilotem. Lis tłumaczy, czym jest oswajanie – tworzenie więzi, które czynią kogoś jedynym na świecie – i że odpowiadamy za tych, z którymi takie więzi stworzyliśmy. Omawiamy też sceny ze zwrotniczym i kupcem sprzedającym pigułki gaszące pragnienie, wędrówkę do studni na pustyni oraz zakończenie z wężem. Na koniec określasz gatunek utworu jako baśń filozoficzną i wyjaśniasz jego przesłanie.

Materiał oferuje cztery formy pracy. Quiz (12 pytań) sprawdza rozumienie symboli, postaci i przesłania. Fiszki porządkują symbole, postacie i pojęcia. Egzamin ustny pozwala ćwiczyć interpretację pełnymi zdaniami – egzaminator zadaje pytania po kolei i na końcu krótko omawia twoje odpowiedzi. Praca pisemna do wydruku zawiera osiem pytań otwartych, w tym akapit argumentacyjny do rozprawki.

Polskie przekłady „Małego Księcia” są chronione prawem autorskim, dlatego materiał nie cytuje żadnego z nich – nawet słynne myśli lisa omawiamy własnymi słowami. Książkę warto przeczytać w całości, a potem wrócić do materiału, by uporządkować symbole.

• Objaśniasz symbole utworu: różę, lisa, baobaby, węża, studnię i rysunek węża boa.
• Interpretujesz postacie z sześciu planet jako krytykę postaw dorosłych.
• Wyjaśniasz pojęcie oswajania i odpowiedzialności za stworzone więzi.
• Opisujesz relacje Małego Księcia z różą, lisem i pilotem.
• Określasz gatunek utworu jako baśń filozoficzną i formułujesz jego przesłanie.

Materiał ćwiczeniowy przygotowany przez Zestly na podstawie „Małego Księcia” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego (1943); bez cytatów z polskich przekładów – treść ujęta własnymi słowami.