Ziemie polskie pod zaborami po 1864 r.: rusyfikacja, germanizacja, autonomia

Ten materiał obejmuje pół wieku między upadkiem powstania styczniowego a wybuchem I wojny światowej. To okres, w którym Polacy nie mieli własnego państwa, a mimo to ukształtowali nowoczesny naród, partie polityczne i program, z którym w 1918 r. przystąpili do budowy niepodległej Polski.

Pierwszy blok to polityka zaborców. Porównujesz cele i metody: rusyfikację w Królestwie Polskim (likwidacja odrębności, rosyjska szkoła kuratora Apuchtina), germanizację w zaborze pruskim (Kulturkampf, rugi pruskie, Komisja Kolonizacyjna, zakaz budowy domów, który rozsławił Michała Drzymałę, strajk dzieci we Wrześni) i autonomię galicyjską z polskim językiem urzędowym, polskimi uniwersytetami i Sejmem Krajowym.

Drugi blok to zmiany społeczno-gospodarcze. Na krótkim tekście w opracowaniu własnym rozpoznajesz program pracy organicznej i pracy u podstaw, poznajesz przykłady polskiej samoobrony gospodarczej w Wielkopolsce (Hipolit Cegielski, spółdzielczość, walka o ziemię) i wyjaśniasz, dlaczego Łódź stała się wielkim ośrodkiem przemysłu. W zakresie rozszerzonym uwzględniasz dokończenie uwłaszczenia, urbanizację i nowe warstwy społeczne: robotników, inteligencję, burżuazję.

Trzeci blok to postawy społeczeństwa i nowoczesne ruchy polityczne: socjalizm (PPS i SDKPiL), ruch narodowy (Liga Narodowa, endecja) i ruch ludowy, wraz z ich przedstawicielami — Józefem Piłsudskim, Romanem Dmowskim, Wincentym Witosem, Ignacym Daszyńskim i Wojciechem Korfantym. Poznajesz także przejawy odradzania się polskości na Górnym Śląsku, Warmii i Mazurach. Ostatni blok to rewolucja 1905–1907 w Królestwie Polskim: strajki, walki w Łodzi, strajk szkolny i jego skutki.

Zadania łączą chronologię, pojęcia, porównania i pracę z krótkimi tekstami źródłowymi w opracowaniu własnym, wpisanymi w treść pytania.

Materiał oferuje cztery formy pracy. Quiz sprawdza wiedzę i wnioskowanie ze źródeł, z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. Fiszki utrwalają pojęcia, daty i postaci. Egzamin ustny to rozmowa z egzaminatorem, w której porównujesz sytuację w trzech zaborach i programy partii. Praca pisemna do wydruku zawiera zadania otwarte wymagające pełnej, uzasadnionej odpowiedzi, w tym porównania polityki zaborców.

Wszystkie zadania są oryginalne i przygotowane do samodzielnej nauki; każde zawiera komplet informacji potrzebnych do odpowiedzi.

• Wyjaśniasz cele i porównujesz metody polityki zaborców: rusyfikację, germanizację i autonomię galicyjską.
• Porównujesz zmiany społeczno-gospodarcze w trzech zaborach, w tym rozwój przemysłu i urbanizację.
• Charakteryzujesz postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborców, w tym pracę organiczną i pracę u podstaw.
• Przedstawiasz genezę i programy nowoczesnych ruchów politycznych oraz ich przedstawicieli.
• Wyjaśniasz genezę, charakter i skutki rewolucji 1905–1907 w Królestwie Polskim.

Materiał ćwiczeniowy przygotowany przez Zestly. Fragmenty źródeł podano w opracowaniu własnym.